Crusader Kings III İncelemesi

Paradox Interactive’in son olarak yapıtı, kurgusal hükümdarların isteklerini gerçek dünyanın oyuncularıyla başarıya ulaşmış bir halde hemhal ediyor. Oyuncu tek bir hükümdarı denetim ederek adım atar, sonrasında yüzlerce senelik feodal tarih süresince hanedan silsilesine liderlik eder ve büyütür. Oyun süresince meydana gelen rastgele vakalarda oyuncunun nasıl kararlar verdiği, bazı fırsatları nasıl değerlendirdiği yazılacak kıssada kıymetli rol oynar. Netice olarak Crusader Kings III sizi gerçek zamanı araştırmaya itecek kuvvette bir kıssa anlatımına haiz.

Diğer Paradox Interactive oyunlarının modern savaşları veya yıldızlararası keşifleri simüle etmeye çalmış olduğu yerde Crusader Kings 3, oldukça sayıda karmaşık sistem ve neredeyse sonsuz ihtimalin hesaplanması yöntemiyle insanları simüle eder. Bu uğraşta da epey başarıya ulaşmış bulunduğunu söyleyebiliriz. Bu bağlamda Crusader Kings III’ün tüm vakitlerin en uygun rol yapma oyunlarından biri bulunduğunu söylemek ile kalmayıp, birebir vakitte tüm vakitlerin en uygun strateji oyunları ortasına girdiğini de söyleyebiliriz.

Bir başkan, kısaca ana karakter öldüğünde liderlik sıfatı, taht sırasındaki bir sonraki şahsa geçer ve bu şahıs yeni ana karakter olur. Oyuncunun sonuncu maksadı, hanedanının ve jenerasyonunun minik lordlardan zengin hükümdarlara ve hatta imparatorlara kadar yükselmelerini sağlamaktır. Uygulanabilir stratejiler ortasında sıcak cenk, asil dindarlık atılımları ve çeşitli entrikalar ile düzenlenen katliam komploları bulunur. Hanedanlığınızın namını çoğaltmak için neredeyse birebir anda üçünü de içeren planlara girmeniz gerekecek. Normal olarak asil aileler ortasındaki evlilikler de oldukça kıymetli ataklara dönüşebilmektedir.


Crusader Kings III’ün en öne çıkan yanı, “ortaçağ yaşamına dalmak” fikrini tam manası ile sunmasıdır. Dokuzuncu yüzyılda, krallıkların genel itibariyle küçük ve kırılgan olduğu vakitlerde oyun başlayabilir ve malum dünyanın rastgele bir köşesinde hükümranlığınızı sürebilirsiniz. Ya da oyuna Mukaddes Roma İmparatorluğu ve Papalık suretiyle dünya üstünde tesiri dayanılmaz büyük olan ve yönetmesi epey karmaşık devletlerin olduğu 11. yüzyılda başlayabilirsiniz. Britanya Adaları’ndan Afrika’ya, Hindistan’dan Moğolistan bozkırlarına kadar ortaçağ dünyasının dört bir yanına yayılmış yüzlerce değişik zamanı figürden rastgele birinin yerine geçebilirsiniz. Tarih sahnesinde yerinizi alıp kendinizi vaktin kışına bıraktığınızda, ortaçağın öyküsünün sizin de etkileriniz ile yeniden yazılışına tanıklık edeceksiniz.

Bu çok büyük tecrübenin sağlanmasındaki en kıymetli unsur, diğer strateji oyunlarının hayır söylediği yerlerde Crusader Kings III’ün evet demesidir.

Karınızı veya kocanızı sevmiyor musunuz? O halde boşanabilirsiniz. Komşunuzun topraklarını mı almak istiyorsunuz? Oyunda bunu yapmanız için birçok yol var. Bağlı olduğunuz hükümdardan hoşlanmıyor musunuz? Onu baştan çıkartıp, uykusunda öldürebilirsiniz . Bu ortada oyundaki başka karakterlerin de sizin ile örnek istekler içinde olacağını ihmal etmeyin. Buradaki güçlük, delirmeden veya bir psikopata dönüşmeden kendinizi ve kuşağınızı üstlere taşımak için gerçek kararları hakikat sırayla hayata geçirmektir.

Crusader Kings III, seride birinci kere bir gerilim sistemini barındırıyor. Uygun ve dindar bir hükümdara müthiş şeyler yaptırabilirsin, sadece onu oldukça zorlarsan gerilimden meczuba dönebilir hatta kahrından ölebilir. Hükümdarlar ve kraliçeler sözün tam manasıyla delirebilir, yönetim kabiliyetleri azalır ve kendilerini bir depresyon içinde mahvolmaya hazırlarlar. Bu gerilim sistemi bir dengeyi öngörür. Oyuncuları denetimleri altındaki karakterleri anlamaya ve kendilerini onların yerine koymaya götürür. Oyuncular bu türlü bir açıdan tüm zorluklarla başa çıkma tecrübesini yaşarlar.


Oyun mühim manada vahşice ve akıl almaz kararlar almayı gerektirebiliyor. (Oğlunuzu, karınızı öldürmek ve yakın akraba eşiyle olan evliliği suretiyle.) Crusader Kings serisinin evvelki oyunları oyuncular tarafınca son aşama karmaşık ve alışması kuvvet bulunmuştur. Bunun sebebi periyotların teknik yetersizliği ve zayıf kıssa anlatımı ve arayüz işlevselliği olsa gerek. Arayüz demişken, Crusader Kings III’ün arayüzü tekrardan serinin evvelki oyunlarına nazaran oldukça daha modern ve kolay alışılabilir ve öğrenilebilir bir yapıda diyebiliriz.

Şahsen Crusader Kings 3 oynamayı süratli öğrenmedeki en büyük destek, oyunun güzel dizayn edilmiş yeni oyun içi ansiklopedisi oldu. Paradox Interactive imzalı diğeri birçok oyun suretiyle, Crusader Kings III’de bir oyun içi öğretici(tutorial) yoktur. Onun yerine, oyun içi ansiklopediden alınan bilgilendirici ipucu sistemi oyunu öğrenmenize destek olacaktır. Bu sistem, isteğe bağlı olarak oyunun çeşitli kavramlarını açıklayan etkin bir ipucu sistemidir. Bu sistem ile oyundaki çeşitli kaynakların birimlerini(dindarlık, saygınlık, altın suretiyle.) detaylı meclis üyeleri sistemini, Bizans İmparatorluğu’na mahsus bazı mekanikleri ve vasallık sistemini daha kolay ve acele öğrenebiliyorsunuz. Doğal olarak bu detayları okudukça, kavramları öğrendikçe karşınıza daima yenileri çıkacaktır. Fakat kaygı etmeyin, kavramların açıklamaları epey kısa ve öz yazılmış. Oldukca fazla vaktinizi alıp başınızı karıştırmayacaklardır.

Normal olarak Crusader Kings 3 yalnızca bir kitap suretiyle okuyacağınız bir oyun değil, yazılan bu kıssada sizin imzanızın olduğu kimi sayfalar da olmalıdır. Eğer ardınıza yaslanıp tüm olan biteni tahtınızdan takip ederseniz, günün sonunda oturacak bir tahtınız kalmayabilir. Mirasınızı ileriye taşımanın tek yolu, kendi planlarınızı yapmaktır. Bu bağlamda gereksinim duyacağınız çokça altın ve itibarı kazanmak için de Crusader Kings III’ün karakter şöhreti sisteminin nasıl çalıştığını oldukça âlâ öğrenmeniz gerekecek.


Dünyadaki rastgele bir karaktere tıkladığınızda, portrelerinin altında sizinle ilgili fikirlerini temsil eden minik yeşil bir sayı görebilirsiniz. Birazcık daha derine inerek fikirlerinin niçin bu formda bulunduğunu öğrenmeye başlayabilirsiniz. Tahminen tıpkı dini paylaşmıyorsunuzdur veya birbirine zıt etik veya etik özellikleriniz var. Tahminen de onlardan daha çok toprağa ve altına sahipsinizdir.

Oyunun menülerinde gereğince uzun mühlet dolaştığınızda; diğeri karakterleri dost edinmek, cenk açmak ile tehdit etmek veya öldürmek için kendinize haklı sebepler bulacaksınız. Oyun öylesine derin ve detaylı ki, oyuncu olarak, oyundaki başka karakterler için olmasıyla birlikte kendi ana karakteriniz için de çekince arz edebilirsiniz. Mesela birkaç dönem öncesinde atalarınızın ayrılmış olduğu fakat toprak olarak hala yakın olduğunuz uzak akrabalarınız olabilir, ve onlar sizin planlarınızın tam tersine icraatlar gerçekleştiriyor olabilirler veya düşmanınız ile iştirak kuruyor olabilirler. Bu aşamada onları da karşınıza aldığınızda, yakın aile üyeleriniz tarafınca ayıplanabilir ve takviye kaybedebilirsiniz. Şu demek oluyor ki bir şeyler planlarken bir tek elinizdeki artıları ve eksileri değil, tüm bir jeopolitik ortamı değerlendirmelisiniz. Ya da hiçbir şeyi değerlendirmeyip her insana cenk da açabilirsiniz normal olarak, sonuçta başarıya ulaşmış epey kafi bir savaşçı olduğunuz için yeni destekçiler kazanacaksınızdır. Zevk sizin istediğiniz suretiyle oynamak mümkün, ki bu yazımızın başından beri bahsettiğimiz, oyunun en hususi yanıdır.

Crusader Kings 3’te noksan olan tek şey vakti geriye sarabilme imkanıdır. Normal olarak bunu kusurları düzeltmek ve hile yapmak bağlamında söylemiyorum. Crusader Kings III’te herşeyi izlemek neredeyse olanaksız, bu bağlamda zaman vakit durup bir kronoloji düzleminde tüm gelişimleri tüm ayrıntıları ile görebilme imkanımızın olması oyunu inanılmaz bir yere taşıdır. Bu türlü bir sistemin olmaması hakikaten kıymetli bir eksiktir. Dindarlığım niçin terfi etti? Bu gemiler nereden geldi? Komşu krallıkta niçin ansızın yeni bir kral ortaya çıktı? Paradox, oyunculara oyunun ana karakter bakış açısından yürüyen öyküsünün anlatımında muhtaçlık duyulan tüm detayları veriyor olsa da, üretimciler hala oyuncuların tam manasıyla olanları geriye yanlışsız incelemesine nasıl olanak sağlayabileceğini çözememiş suretiyle görünüyor.

Ne olursa olsun, Crusader Kings 3 ile oldukça çok zaman geçirdikten sonrasında, kendimi hala her geçen dakika oyun hakkında daha çok şey öğrenirken buluyorum. Canossa hanedanlığını denetim ettiğim oyunumu tam üç sefer gene başlattım ve her seferinde ana karakterimin ve bir tüm olarak oyunun nasıl oynanması gerektiğiyle daha oldukça data sahibi oldum ve kendimi karakterime daha hakim hissettim. Oyuna her gene başlayışınızda bir evvelkinden daha âlâ bir deneyim yaşadığınızı siz de farkına varacaksınız. Diğer rol yapma çeşidindeki başyapıtlarda olduğu suretiyle, Crusader Kings III de binlerce saat oynanabilecek bir oyun bulunduğunu gönül rahatlığı ile söyleyebiliriz.

%d blogcu bunu beğendi: